Wieża Telewizyjna II (Fernsehturm)

 

Bez pozwolenia na budowę...
     bez potrzebnych surowców...
     za to za kosmiczne pieniądze.

Wieżą Telewizyjna
Dzielnica: Mitte
Data otwarcia: 03.10.1969
Architekt: F. Dieter, G. Franke, W. Ahrendt
Zwiedzanie: codz.10-24 (XI-II) 9-24 (III-X)
Opłata: 10€ (5,5€);
zgłoszona grupa - na zapytanie

Aktualności, ciekawostki na bieżąco
          - zajrzyj na unikalnego, autorskiego bloga o Berlinie
               dla turystów, pilotów wycieczek i zwyczajnie ciekawskich

[1]  [2]  powrót do spisu

 

     W czerwcu 1968 roku, kiedy właśnie prowadzone były prace w przyszłej kawiarni, redaktorzy gazety "Neues Deutschland" zapytali swoich czytelników, jaką nazwę powinna mieć w przyszłości obrotowa kawiarnia wieży telewizyjnej.
     Podpowiedzi na kartkach przysłano ponad 4,5 tysiąca, w wśród nich takie pomysły jak "Café Beton-Ballerina", "Café Guckkasten", "Café Lolliball", "Café Telebonbon" z pewnością świadczyły o dowcipie Berlińczyków.
     Ostatecznie większością głosów zdecydowano się na nazwę "Tele-Café " jako krótką, treściwą i co najważniejsze podobnie brzmiącą w wielu językach.

     Uroczystego oddania wieży do użytku publicznego dokonano 3 października 1969 roku. Wśród honorowych gości był oczywiście Walter Ulbricht z małżonką oraz Erich Honecker. Pobliski dworzec przy Alexanderplatz zgromadził na peronach masę ludzi, chcących przyjrzeć się temu widowisku. Sam plac pod wieżą zapełniony był przez "ludzi czynu i pracy", to jest tych którzy przyczynili się do budowy nowego obiektu.
     Po przemowach i obowiązkowym przecięciu wstęgi, wybrani goście mogli wejść do środka i udać się na wysokość 203 metrów, na taras widokowy. Był również poczęstunek w kawiarni i podziwianie widoków, komentowanych przez hostessy.
     Dla zwykłego śmiertelnika automatyczne drzwi windy otworzyły się nieco później. Ciekawostką, w porównianiu z dniem obecnym, były regulacje czasowe pobytu w kawiarni i na tarasie widokowym. Za 3 marki windy wynosiły chętnych na poziom punktu widokowego, za 5 marek można było wejść do kawiarni, przy czym bilet nie obowiązywał na tarasie. Dozwolony czas pobytu w kawiarni to jedna godzina, a na tarasie 30 minut. Jako, że nie było wtedy tablic objaśniających, informacji udzielały hostessy.

 
     Wejście do hali z kasami znajduje się od strony dworca Alexanderplatz. Często, zwłaszcza letnią porą, można zobaczyć kolejkę już przed drzwiami. W środku hali znajduje się punkt informacji turystycznej, sklep z pamiątkami, kilka punktów usługowych oraz kasy i galeria na wyższym poziomie. Wygląd hali zmienił się po renowacji w 1993 roku. Charakterystyczną boazerię z NRD-owskich czasów można jeszcze zobaczyć czekając na windy.
     Po wykupieniu biletu, który dla indywidualnego dorosłego turysty jest dosyć drogi, przechodzi się pomostem, usytuowanym na wysokości 6 metrów, do wind. Są ich dwie, każda obsługiwana przez pracownika, który podczas jazdy na górę podaje podstawowe informacje o wysokości, szybkości itd. Jazda trwa około 40 sekund (6 m/s).

     Windy zatrzymują się na poziomie tarasu widokowego (203 metry). Po prawej stronie znajdują się toalety, garderoba i sklep z pamiątkami, na wprost widać schody prowadzące do kawiarni. Zwykle przy nich też jest kolejka, jako że ilość chętnych najczęściej przekracza ilość dostępnych miejsc.
     W pogodny dzień widoczność może sięgać 40 kilometrów. Na całej długości pod oknami rozmieszczone są tablice informacyjne, które zamontowano po renowacji w połowie lat 90-tych. Na fotografiach wyróżniono i podpisano najważniejsze obiekty.

 
     Dzisiaj, aby usiąść przy kawiarnianym stoliku niepotrzebna jest osobna wejściówka, a jedynie trochę cierpliwości. Kiedy zwolni się jakieś miejsce, hostessa nam je wskaże lub zaprowadzi. Choć kawiarnia ta odwiedzana jest głównie przez turystów, organizowane są tam również przyjęcia, firmowe bankiety, a nawet śluby. Przy 40 stolikach, przymocowanych na obrotowej platformie, może usiąść jednocześnie 200 gości. Platforma wykonuje pełny obrót wokół własnej osi w ciągu pół godziny (kiedyś była to pełna godzina). W ten sposób można obejrzeć całą panoramę Berlina nie ruszając się z miejsca.
     Ceny do najniższych nie należą. W relacjach na różnych forach często narzekano na jakość potraw i napojów (zwłaszcza kawy) w stosunku do cen. Przykładowo capuccino kosztuje 4€, cola (0,3l) - 2,8€, za piwo Berliner Kindl (0,3l) trzeba zapłacić 3€. Tutaj znajduje się menu (w języku niemieckim, angielskim i francuskim) z oficjalnej strony berlińskiej wieży.
     W marcu 2007 roku w prasie pojawiła się informacja, jakoby firma Deutsche Telekom zastanawiała się nad sprzedaniem spółki-córki "Deutsche Rundfunk", która zarządza podobnymi obiektami i urządzeniami w całych Niemczech. Choć rzecznik Deutsche Telekom uchyla się od podania przybliżonej kwoty zbytu, zapewnia, że po sprzedaży, dla odwiedzających Wieży Telewizyjnej nic nie powinno się zmienić. Innego zdania mogą być Berlińczycy, gdy nagle pewnego dnia zobaczą na ukochanej kuli wielkie logo Coca-Coli lub McDonaldsa (BZ, 4 marzec 2007).

Dane techniczne wieży telewizyjnej w Berlinie

368,03 metrów	Wysokość wieży od podstawy do końca anteny
250 metrów	Wysokość betonowego trzonu wieży
207 metrów	Wysokość na której usytuowana jest Tele-Caf´
203 metry	Wysokość na której usytuowana jest platforma widokowa
200 - 232 metry	Rozpiętość od podstawy do szczytu kuli (7 poziomów)
32 metry	Średnica podstawy wieży
32	Średnica kuli (4 poziom)
4 metry	Średnica masztu antenowego u podstaw
1,8 metrów	Średnica masztu antenowego na szczycie
0,5 metra	Grubość ścian betonowego trzonu wieży
15 centymetrów	Wysokość metalowej piramidy - elementu fasady kuli
5 metrów	Głębokość fundamentów
26 000 ton	Waga betonowego trzonu wieży
4 600 ton	Waga kuli
245 ton	Waga masztu antenowego
986	Liczba stopni schodów wewnątrz wieży
3	Liczba wind - 2 dla odwiedzających i 1 techniczna
4	Liczba dni potrzebnych do napisania tego artykułu :)

 
 

 
 Przyjęło się uważać, że Berlińczycy upodobali sobie nazwę "Teleszparag" (Telespargel) na wieżę telewizyjną, co nie do końca jest prawdą. Nazwa ta powstała za czasów NRD, jednak wtedy również się nie przyjęła. Nie przeszkadza to jednak w organizacji aż trzech szparagowych "brunchów" (brunch - angielskie określenie na posiłek w porze wczesnopołudniowej, połączenia śniadania - breakfast - i lunchu) co roku w maju. Bilety sprzedają się błyskawicznie.

 

 Kształt metalowej fasady kuli, w postaci wielu piramidek o wysokości 15 centymetrów jest odpowiedzialny za to, że w słoneczne dni tworzy się charakterystyczny odblask w kształcie krzyża.
     Jako, że znak ten był niepożądany przez władze NRD, szybko utarło się powiedzenie o "zemście papieża". Powstało też wiele anegdot i historyjek związanych z daremnymi próbami zniwelowania tego efektu przez Stasi. Podobno nawet wysunęli oni podejrzenia co do architektów, że był to plan zamierzony i świadomy.
     W wywiadzie, jaki w 1999 roku przeprowadził redaktor Die Zeit z architektami (F. Dieter, G. Franke i W. Ahrendt), co prawda o tym się nie wspomina, ale zauważają oni inny fakt. Nikt nie zwrócił uwagi na to, że od początku zaplanowane wyjście z wind skierowane było na stronę zachodnią :). Turyści wysiadali z windy i od razu mieli piękny widok na Berlin Zachodni, na znak mercedesa kręcący się na dachu Europa Center, na zabudowania amerykańskiej stacji nadawczej na wzgórzu Teufelsberg itd.
     Wracając do sposobów Stasi na uporanie się z kłopotliwym krzyżem, to podobno prawdziwa jest historia o próbach oklejenia fasady specjalną folią, natomiast mniej prawdziwa o ustawieniu na ziemi takiego reflektora, który by ten blask rozpraszał. A na tą historię natomiast nie ma dowodów: otóż jeden z wysoko postawionych towarzyszy, na pytanie o krzyż na kuli wieży telewizyjnej, zaprzeczył gwałtownie i podkreślił, że "To nie jest krzyż, tylko wielki plus dla socjalizmu!" :)

 

 W 2006 roku, kiedy w Niemczech odbywały się Mistrzostwa Świata Piłki Nożnej kula na wieży telewizyjnej została specjalnie przystrojona, tak aby przypominała wielką srebrno-różową (magenta) piłkę.
     Taki sposób reklamy wybrała firma Deutsche Telekom (która zarządza obiektem), jako jeden z głównych sponsorów mistrzostw. Magenta jest kolorem firmowym Telekomu. Nie wszystkim Berlińczykom przypadł on jednak do gustu.
 
 Jak każdy tego typu obiekt, wieża ulega nieznacznym odchyleniom na wietrze (nie jestem fizykiem, proszę wybaczyć dosadność opisu). Wg niektórych źródeł, na poziomie tarasu widokowego jest to 1,5 cm, jednakże we wspomnianym już wywiadzie Walther Ahrendt mówi o 15 centymetrach. Te zachwiania są rzeczywiście odczuwalne :) Na końcu masztu antenowego odchylenia dochodzą do 60 centymetrów.
 
 Poniżej kuli znajdują się dwie platformy ratunkowe, na które można ewakuować ludzi w razie pożaru lub innego wypadku w kuli. Stamtąd możliwe jest zejście schodami wewnątrz trzonu wieży.
 
 Mniej więcej na wysokości dwóch trzecich kuli znajduje się widoczna rynna, która zatrzymuje śnieg i spadające kawałki lodu. Temu samemu celowi służy platforma u podstawy masztu. Część konstrukcji jest ogrzewana.
 
 Na fotografii nr 2 z tej strony (widok z katedry) można zobaczyć, że na wysokości powyżej kuli, a poniżej masztu, gdzie zawieszone są anteny i nadajniki z lewej strony opuszczone jest ramię dźwigu. Używano go do wciągania poszczególnych elementów składowych kuli i pozostawiono opuszczając jedynie to ramię na dół.
 
 Budowa wieży zakończyła się szczęśliwie bez żadnego wypadku (przy budowie Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie kilka lat wcześniej zginęło 16 ludzi)

 

Podsumowanie
     Wyprawy na wieżę telewizyjną polecać nie trzeba - to kwestia czasu i funduszy przeznaczonych na zwiedzanie. Jeśli dysponuje się czasem, polecam wjechać na wieżę na godzinę, półtora przed zmierzchem i poczekać (np. w kawiarni) aż zrobi się ciemno. Wtedy można podziwiać panoramę Berlina za dnia i w nocy :)

[1]  [2]  powrót do spisu
 

 Źródła:
 Wikipedia.de
 Oficjalna strona Wieży Telewizyjnej
 K. Weise, D.Bolduan, Der Fernsehturm, Berlin Information, Berlin 1977
 D. Bolduan, Der Fernsehturm, Berlin Information, Berlin 1970
 Nikolaus Bernau, Fernsehturm, Berlin, Stadtwandel Verlag, Berlin 2004
 Wywiad z architektami, Die Zeit 1999
 źródła własne

Aktualizacja:  13.07.2009