Fontanna Neptuna (Neptunbrunnen)

 

Ale prezent...!
     Fontanna z widłami...
     oraz tajemnicza kobieta na literę W...

Fontanna Neptuna
Dzielnica: Mitte
Data odsłonięcia: 01.11.1891
Twórca: Rheinhold Begas
Zwiedzanie: ogólny dostęp

 

     Fontanna Neptuna, umiejscowiona tuż pod Wieżą Telewizyjną, zwraca na siebie uwagę. Nic dziwnego, to jedna z największych tego typu w Europie. Jest też jedną z najstarszych i najpiękniejszych fontann w Berlinie.
     Zaprojektował ją Rheinhold Begas i podobno było to dzieło jego życia. Fontannę uroczyście odsłonięto 1 listopada 1891 roku. Była prezentem od magistratu miejskiego dla cesarza Wilhelma II.

 
     Idea okazałej fontanny zdobiącej zamkową okolicę była bliska już K.F. Schinklowi. Rheinhold Begas podchwycił ten zamysł i podczas swych podróży do Włoch wykonał pierwsze szkice. Podobno pierwowzorem dla niego stały się rzymskie fontanny na Piazza Navona oraz Piazza Barberini a także fontanna Donnera w Wiedniu.
     Mimo, że już w 1880 roku Begas miał pierwsze elementy modelu, pomysł ten nie zyskał aprobaty cesarza. Dopiero po jego śmierci, 8 lat później, można było zacząć pierwsze prace.

 
     Fontannę postawiono w 1891 roku na Placu Zamkowym, to jest przed południową fasadą zamku (którego ruiny wysadzono w 1950 roku). Dzisiaj jest to mniej więcej miejsce za demontowanym Pałacem Republiki, na Rathausstrasse (wylot Breitestrasse).
     Podczas II wojny światowej obiekt uległ poważnym zniszczeniom. Po wysadzeniu ruin zamku, usunięto również fontannę, której elementy odłożono do renowacji.

     Ze względu na swe położenie oraz okoliczności powstania, a także cięty język Berlińczyków fontannę rozmaicie nazywano: zamkową (Schlossbrunnen), Begasa (Begasbrunnen), a także Forckenbecken (Becken - miska, niecka) od nazwiska ówczesnego burmistrza - Forckenbeck, ale także jako gra słów, gdyż die Forke znaczy widły.

 
     Dzisiaj fontannę możemy oglądać na placu pomiędzy ratuszem a Kościołem Mariackim. Po odrestaurowaniu zainstalowano ją w 1969 roku.
     Od tego czasu, przy okazji wycieczek do nowo otwartej (1968) Wieży Telewizyjnej, Berlińczycy mogli podziwiać postać Neptuna z charakterystycznycm trójzębem (mit. pan mórz i oceanów), siedzącego na wielkiej muszli unoszonej przez trytonów. Neobarokowe dzieło Begasa przyciąga wzrok bogactwem elementów, których źrodłem inspiracji stał się podwodny świat. I tak, znajdziemy tu rzeźby lwa morskiego, węża, żółwia, olbrzymiego raka, krokodyla, ryb itp. Rzeźby dzieci symbolizują nowe życie.

 
     Na brzegu fontanny (niecki) w kształcie czterolistnej koniczyny Begas posadził cztery kobiety. Każda z innym atrybutem symbolizuje jedną z czterech głównych niemieckich/pruskich rzek. Większość źródeł podaje, że są to Ren, Łaba, Odra i... Wisła.
     Fontanna była prezentem dla cesarza Wilhelma II z okazji objęcia przez niego władzy, przyjąć więc można, że chodzi o rzeki w całej Niemieckiej Rzeszy. Przewodnik Griebensa z 1922 roku, podaje, że tą czwartą rzeką była nie Wisła a Wezera (Weser), która przepływa przez Hanower i Bremę. Być może w tym czasie, gdy Polska była już niepodległym krajem, trudno było pisać o Wiśle, jako niemieckiej rzece :) Jednakże trzeba pamiętać, że w momencie odsłonięcia fontanny, w 1891 roku, Wisła przepływała przez wszystkie trzy zabory, zatem może pierwotnie to wcale nie o Wisłę chodziło...
     Postać kobiety, której przypisano symbol Wisły/Wezery przedstawiona jest z drewnianym klocem, Odry z kozłem i skórą, Renu z siecią rybacką i winogronem, a Łaby z kłosem zbóż i owocami.

 
     Fontannę Neptuna najlepiej podziwiać w okresie wiosenno-letnim, kiedy jest czynna (o zmierzchu jest podświetlana, na noc wyłączana). W zimie za to można dokładnie przyjrzeć się jej poszczególnym elementom, o ile nie przeszkodzą nam w tym... dzieci, które z uporem wdrapują się wszędzie gdzie to możliwe, a rodzice pstrykają im fotki.
     Fontanna jest zabytkiem i podlega ochronie.

powrót do spisu
 
 

Aktualizacja:  26.02.2007