Blog przewodnika po Berlinie

Kiedy w zeszłym roku podróżowałam po Brandenburgii, odwiedzając dziesiątki większych czy mniejszych miasteczek, punkt informacji turystycznej był z reguły pierwszym miejscem, do którego zaglądałam. Nawet, jeśli były to niewielkie miejscowości, których plan pamiętałam ze strony internetowej.

Do Berlina rzadko kto przyjeżdża po raz pierwszy na żywioł, bez żadnych informacji czy przewodnika w ręku. Czy zagląda się także do punktów informacji turystycznej, nie znając języka niemieckiego?

Są trzy oficjalne punkty informarcji turystycznej, tzw. Infostore. Jeden przy Bramie Brandenburskiej, kolejny na Głównym Dworcu Kolejowym Berlina (Hauptbahnhof) a trzeci w zachodniej części miasta, niedaleko Dworca Zoologischer Garten i ulicy Ku’Damm. (dokładne adresy) Wszyscy pracownicy biegle porozumiewają się w języku angielskim a nierzadko znają też inne języki. Materiały i broszury podzielone są na te odpłatne (gebührenpflichtig) oraz darmowe (kostenlos, gratis, free, zum Mitnehmen).

Jeśli szukamy planu miasta, mamy do wyboru broszurkowy plan śródmieścia Berlina, opracowany pod względem turystycznym (1 € w wersji angielskiej lub niemieckiej) lub standardowe plany całego miasta wydane przez różne wydawnictwa (3-6 €). Szukając bezpłatnych mapek dla orientacji, można zajrzeć na stojaki z broszurami i reklamami firm, oferujących zwiedzanie Berlina busem lub autokarem. Tam też znajdziemy szereg ulotek, poświęconych muzeom, zabytkom, nawet całym placom, gdzie koncetruje się ruch turystyczny. Są one z reguły dwujęzyczne lub w osobne w kilku wersjach językowych.

W miejscach, gdzie przechodzi wielu turystów, np. w pobliżu Dworca Zoologischer Garten w zachodniej części Berlina, bardzo często w sezonie rozdawane są bezpłatne plany miasta (śródmieścia), zawierające również reklamy lokali gastronomicznych i innych.

Plany miasta rozwieszone są również na każdej stacji metra, kolejki miejskiej a także na większości zadaszonych przystanków tramwajowych i autobusowych.

Wracając do punktów informacji turystycznej, za niewielką odpłatnością otrzymamy tam również mini-przewodnik dla turysty “Haupstadt sehen” (1,95 €). Książeczka (na zdjęciu poniżej) liczy sobie 90 stron, jest zaktualizowana na bieżący rok, dostępna w języku niemieckim i angielskim. Zawiera podstawowe informacje o zabytkach, muzeach i miejscach pamięci w Berlinie. Adresy i strony internetowe firm organizujących zwiedzanie busem, pieszo, rowerami, rejsy statkami. Ponadto wiele przydatnych informacji o poruszaniu się po mieście, kartach rabatowych i muzealnych. Podzielone tematycznie propozycje pieszych i rowerowych tras indywidualnego zwiedzania, adresy sklepów, restauracji, informacje kulturowe oraz kalendarz imprez na dany rok.

Kto zna już trochę Berlin i chciałby spróbować czegoś nowego może sięgnąć po kolejną książeczkę “Kiez erleben. Berlins 12 Bezirke” (1,5 €). Tutaj zawarte są propozycje zwiedzania “dla zaawansowanych” i przedstawione najważniejsze atrakcje i ciekawostki dla każdej z dzielnic Berlina osobno. Dodatkowo wymienione są najpopularniejsze, lokalne imprezy.

W Berlinie uzyskamy również informację, w jaki sposób dostać się najlepiej do Poczdamu oraz co zwiedzić, doświadczyć, zobaczyć. Niewielka, ale konkretna książeczka w formie broszury kosztuje 1,8 € i zawiera również osobny plan miasta oraz schemat połączeń komunikacyjnych.

     Po wspólnych ustaleniach senatu berlińskiego, Izby Handlu i Rzemiosła oraz przedstawicieli kościoła, sklepy w 2012 r. będą otwarte w następujące niedziele:
- 29 stycznia (Targi Agrarne “Zielony Tydzień”, Długa Noc Muzeów)
- 11 marca (Międzynarodowe Targi Turystyczne)
- 29 kwietnia (Gallery Weekend Berlin 2012, Weekend Galerii Sztuki w Berlinie)
- 2 września (IFA, Międzynarodowa Wystawa Radiowa)
- 21 października (Festiwal Świateł)
- 4 listopada (Festiwal Jazzowy Berlin 2012)
Ponadto druga i czwarta niedziela Adwentu (9 i 23 grudnia).

Wg ustawy w ciągu roku dopuszczalne jest 10 niedziel tzw. handlowych, kiedy sklepy otwarte są w godzinach 13-20. Osiem terminów ustalane jest centralnie, dwa pozostałe handlowcy mogą wykorzystać indywidualnie z okazji specjalnych akcji, jubileuszy, festynów ulicznych itd.

Długa Noc Muzeów, która w Berlinie organizowana jest dwa razy w roku, na dobre wpisała się do kalendarza najpopularniejszych imprez w stolicy Niemiec. Najbliższa, zimowa edycja (28.01.1012) poświęcona jest życiu i panowaniu Fryderyka II, pruskiego monarchy, który jeszcze za życia nazywany był Wielkim.

Informacje odnośnie biletów, komunikacji i muzeów biorących udział w akcji znajdują się na stronie Berlimix.net.

Źródło: archiwum www.lange-nacht-der-museen.de

Nie wszystkie muzea poświęcone są takiej dziedzinie, by móc gładko wpasować temat wielkiego króla do swojego programu. W wielu miejscach oprowadzania lub odczyty połączone z prezentacjami przeprowadzane będą tylko w języku niemieckim. Nie przeszkadza to jednak wykorzystać potencjału muzealnej nocy, by za kilkanaście euro obejrzeć stałe ekspozycje w tych muzeach, które od dawna chodziły nam po głowie… :) Rozpoczęcie imprezy, jak i główne akcje skupione są w tym roku przy kompleksie muzealnym Kulturforum.

Z programu poszczególnych muzeów wyciągnęłam kilka ciekawych akcji, do których język nie jest potrzebny.

Ze względu na wieczną rozbudowę, przebudowę i inne prace budowlane strony Berlimix.net podaję odnośniki do stron muzeów.

Muzeum Marchijskie (Märkisches Museum)
Stadtmuseum Berlin
Am Köllnischen Park 5
10179 Berlin | Mitte
www.stadtmuseum.de
Linia nr 4

Sans souci – ganz ohne Sorgen (Sans souci – zupełnie bez trosk)
Pokazy taneczne w historycznych kostiumach – jak za czasów Fryderyka II
Godziny: 22.30, 23.00, 23.30

Muzeum Komunikacji w Berlinie (Museum für Kommunikation Berlin)
Leipziger Straße 16
10117 Berlin | Mitte
www.mfk-berlin.de
Linia nr 4

Catwalk – Show
Godz. 22.00, 0.00

Muzeum Przyrodnicze (Museum für Naturkunde)
Invalidenstraße 43
10115 Berlin | Mitte
www.naturkundemuseum-berlin.de
Linia nr 4

Koncert oryginalnej grupy Duo KiSeki
(gra na kamieniach, taniec bursztynów, gra świateł)
Co godzinę od 18.00 do 2.00

Muzeum Pankow (Museum Pankow)
Prenzlauer Allee 227/228
10405 Berlin | Prenzlauer Berg
Museum Pankow
Linia nr 1

Transsylvanians
Koncert tradycyjnej muzyki węgierskiej
Godz. 21.00

Muzeum Instrumentów Muzycznych (Musikinstrumenten-Museum)
Kulturforum am Potsdamer Platz
Tiergartenstraße 1
Besuchereingang Ben-Gurion-Straße
10785 Berlin | Tiergarten
Musikinstrumenten-Museum
Wszystkie linie

1. BerlinerKlarinettenChor
Godz. 18.00

2. Double Percussion
Jazz-Duo Riermeier/Naehring
Godz. 20.00, 22.00

Pałac Charlottenburg (Schloss Charlottenburg)
Stiftung Preußische Schlösser und Gärten Berlin-Brandenburg
Spandauer Damm 10-22
14059 Berlin | Charlottenburg
Schloss Charlottenburg
Linia nr 3

Muzyka kameralna z czasów Fryderyka Wielkiego
(kompozycje m.in. Carla Philippa Emanuela Bacha
w wykonaniu kwartetu smyczkowego)
Godz. 19:00, 20:30, 22:00, 23:30

Kościół Mariański (St. Marienkirche)
Karl-Liebknecht-Straße 8
10178 Berlin
St. Marienkirche
Linia nr 1

1. Koncert Organowy na zabytkowych organach Joachima Wagnera (1722 r.)
Muzyka z czasów Fryderyka Wielkiego
Godz. 22.00

2. Krótkie nabożeństwo, modlitwa
Godz. 0.00

Kościół Św. Mateusza (St. Matthäus-Kirche)
Kulturforum am Potsdamer Platz
Matthäikirchplatz am Kulturforum
10785 Berlin | Tiergarten
St. Matthäus-Kirche
Wszystkie linie

Koncerty różnych wykonawców
18.00 – 2.00 co godzinę

między innymi:

Muzyka na flet i klawesyn
(utwory skomponowane m.in. przez Fryderyka Wielkiego)
Godz. 21.00, 22.00

Automobil Forum
Unter den Linden 21
10117 Berlin | Mitte
Automobil Forum
Linia nr 1

Od 20.00 do 23.00 koncerty grup należących do Volkswagen Sound Foundation.
(pop, groove, elektro). Automobil Forum to salon wystawowy najnowszych i często luksusowych modeli SEAT, Volkswagen, Bentley, Bugatti i Skoda. Z dobrą lokalizacją, na skrzyżowaniu Unter den Linden i Friedrichstrasse, przyciąga setki turystów i fanów motoryzacji.

Muzem Konopii w Berlinie (Hanf Museum Berlin)
Mühlendamm 5
10178 Berlin | Mitte
Hanf Museum Berlin
Linia nr 1

Wystawa o konopii, która w powszechnym użyciu była już stosowana w czasach Fryderyka Wielkiego. Na miejscu możliwość spróbowania wafli i herbaty z konopii. Muzyka na żywo.

Berliński Ratusz (Berliner Rathaus)
Rathausstraße 15
10178 Berlin | Mitte
Berliner Rathaus
Linia nr 1

Możliwość zwiedzania gabinetu burmistrza Berlina i innych, zwykle niedostępnych miejsc. Polecam, z ciekawości, zobaczyć jak to jest w berlińskim ratuszu. :) Zwiedzającym towarzyszy kameralna muzyka, jest punkt z napojami i przekąskami.

Długa Noc Muzeów w Berlińskim Ratuszu w 2011 r.

Oficjalna strona Długiej Nocy Muzeów w Berlinie (niemiecki) ze spisem wszystkich muzeów biorących udział w akcji.

Nakręcony w grudniu 2011 r. filmik o tym, co się dzieje na berlińskich jarmarkach. :)

Glühwein, czyli grzane wino z przyprawami, to najpopularniejszy trunek na przedświątecznych jarmarkach. Jego ilości, wypijane co roku przez samych Niemców, idą w dziesiątki milionów litrów (40 do 50 mln).

Kubek
Glühwein sprzedawany jest najczęściej w ozdobnych, szklanych lub ceramicznych kubkach (za kaucją, 2-3 €) i taki sposób serwowania polecam przy wyborze stoiska. W zwykłym, plastikowym kubku wino szybko stygnie, a i rozlać łatwiej, gdy tłum napiera z każdej strony. Jeśli komuś spodobał się kubek z motywami świątecznymi, nie ma problemu, by zabrać go sobie na pamiątkę. Na placu Gendarmenmarkt w Berlinie część dochodu ze “sprzedaży” kubków jest przekazywana na cele charytatywne. Niekiedy zdarzają się specjalne akcje, z kubkami zaprojektowanymi przez artystów, wówczas kaucja za niego może być odpowiednio wyższa.
Wyjątkiem dla plastikowych lub piankowych kubków mogą być masowe imprezy, jak np. Sylwester pod Bramą Brandenburską.

Alkohol/Wino
O tym co jest Glühwein’em, a co nie, stanowią krajowe przepisy, na podstawie których dokonywane są później kontrole na jarmarkach. “Glühwein jest aromatyzowanym napojem, produkowanym wyłącznie z białego lub czerwonego wina, z dodatkiem przypraw takich jak cynamon czy goździki. Zawartość alkoholu nie powinna być mniejsza jak 7%.” W praktyce jest to około 9-10%, chociaż są i trunki o 14% zawartości alkoholu. Z wyborem wina już trudniejsza sprawa. Koneserzy meldują, że naprawdę dobry Glühwein to najlepiej przyrządzić samemu, gdyż na jarmarku można trafić na tanie wina, powodujące jedynie ból głowy. Marną jakość i doznania smakowe tanich marek tuszuje się zwiększoną ilością cukru i przypraw. Gwarancją mogą być szyldy na stoiskach informujące o pochodzeniu wina (z winnic takich i takich, od winiarza itd., Glühwein vom Winzer, Winzerglühwein). Mimo, iż praktykuje się smakowe dodatki w postaci rumu czy innego alkoholu (brandy, likier, amaretto), wedle przepisów to już nie jest Glühwein. W Niemczech popularne jest czerwone wino, w północnych Włoszech białe, a w Austrii sprzedawane są obydwa. Glühwein z białego wina można dostać chociażby w Norymbergii. Regionalnie rozpowszechnione jest użycie win owocowych, ale tylko z ciemnych owoców (porzeczki, truskawki itp.).

Przyprawy i dodatki
Laski cynamonu i goździki to podstawowe przyprawy, używane przy sporządzaniu tradycyjnego grzanego wina. Inne, często spotykane to kardamon, anyż, pieprz czy imbir. Dodatkowo skórki cytryny i pomarańczy (też całe plasterki lub świeżo wyciśnięty sok) oraz wywar z czarnej herbaty. Jeśli zapach goździków to wszystko co możemy poczuć z parującego kubka, prawdopodobnie użyto ich w nadmiarze, by zamaskować mało ciekawy smak wina.

Glühwein dla dzieci (Kinderglühwein)
Glühwein dla dzieci i młodzieży to po prostu podgrzany sok z owoców, często posłodzony i aromatyzowany.

Dla zdrowia
Właściwości rozgrzewające Glühwein’a wypitego na mrozie są złudne. Jak zresztą każdego napoju zawierającego alkohol. Powoduje on rozszerzanie się naczyń krwionośnych, zaczerwienienie skóry i wywołuje subiektywne uczucie gorąca. Reakcja ta jest krótkotrwała i po jej ustąpieniu może nam być jeszcze zimniej niż przed wypiciem alkoholu. Glühwein doskonale rozgrzewa, jeśli wypity jest w ciepłym pomieszczeniu, barze lub domu. Cynamon dobry jest na trawienie, kardamon poprawia apetyt, a zapach goździków ma właściwości inhalacyjne, antybakteryjne. Już w starożytności używano ich w Chinach i Egipcie, a do Europy przybyły w czasach rzymskich wraz z arabskimi handlarzami. Ze względu na zawartość cukru Glühwein jest napojem dość kalorycznym. Ilość podawana w kubku na jarmarku (0,2 l) zawierać może do 200 kcal.

Temperatura i kolor
Glühwein, podczas przyrządzenia, nigdy nie powinien być doprowadzony do wrzenia. Maksymalna temperatura to ok. 80°. Inaczej alkohol się ulatnia, przyprawy zmieniają smak, a z cukru powstaje podejrzana rakotwórcza substancja. Kolor czerwonego wina powinien być klarowny. Brązowy oznacza utlenione wino, które zbyt długo było trzymane w kotle na powietrzu.

Przyrządzić Glühwein samemu
Nic prostszego. Wystarczy butelka dobrego, czerwonego wina (0,75 l), przyprawy (3-4 goździki, 2 laski cynamonu), 1-2 torebki czarnej herbaty, cukier, pomarańcza i cytryna. Wino wlać do garnka, uzupełnić 1/4 l wody. Podgrzać do ok. 80-90° (nie gotować!). Herbatę zaparzyć i zostawić do naciągnięcia. Przygotować woreczek z przyprawami: na gazie (takiej z apteki) ułożyć połamane laski cynamonu (dla aromatu) i kilka goździków (naprawdę kilka, mają silny aromat). Pomarańczę i cytrynę (najlepiej z biologicznej, naturalnej uprawy ) wyparzyć i nożykiem obrać kilka cienkich skrawków samej skórki (biała skórka jest gorzka). Zawinąć razem z przyprawami. Cały woreczek wrzucić do garnka z winem. Z połówki pomarańczy i cytryny wycisnąć sok i również wlać do garnka. Jeśli ktoś tak lubi, można dodać wywar z czarnej herbaty, aby nieco rozrzedzić smak wina. Niektórzy preferują herbatę z liści mięty. Całość doprawić cukrem lub miodem i zostawić 20 minut, aż się naciągnie.

Jak przygotować taki Glühwein można zobaczyć na filmie.

Gotowy Glühwein ze sklepu
W okresie adwentowym w sklepach pojawiają się wina doprawione świątecznymi przyprawami. Lepiej unikać tych w kartonach lub dużych butelkach z dyskontowych sieci. Butelka dobrego wina kosztuje ok. 3,5-5 €. Kubek Glühwein’a na jarmarku: 2,5-3 €.

Ciekawostki z sieci
Polecam artykuł “Bluszcz 1930: Glühwein” na blogu “Stoliczku, nakryj się”. Przepis na grzane wino z 1930 roku, publikowany w polskim społeczno-literackim tygodniku kobiecym “Bluszcz” + kilka ciekawostek z historii napoju, siegającej jeszcze starożytnych czasów.